در بيان آواز خوش و در بيان آنكه هر آواز خوشى غناى مذموم در شرع نيست بدان كه نفس ناطقه را ميل تمام است به استماع اصواتِ طيّبه ، از جهتِ تأليفات متّفقه و نسب منتظمه كه واقع است در صوت كه مادهء نطق است . و سببِ آن ميل ، مناسبتى است كه حقيقتِ آدمى را هست با عالم قدس كه جهان حسن و جمال است و حقيقت حسن و جمال مناسبت است ، و هر چه مناسبت باشد نمونه اى است از آن عالم . پس آوازِ خوشِ موزونِ مناسب نيز نشانه اى است از آن جهان . لهذا نفس چون استماع نمايد ، حركتى و شوقى در وى منبعث شود و ذهولى دست دهد او را از استعمال قواى حيوانى در اغراض خاصّهء آن كه مانعند او را از نيل كمال حقيقى . و قواى مذكوره پيروى نمايد قوّه عاقله را در ذيل كمال و شوقى كه او را حاصل مىشود از او يا به سوى مطلوبيت كه شوق او داشتنْ در شريعت مطلوب است . پس هر چه باعث ازديادِ آن شود در حقيقت محبوب خواهد بود يا به سوى معشوقى است كه از عشق او در شرع منع است . پس هر چه سببِ زيادتى آن شود ، در حقيقت محذور باشد . و كسى كه در دلش نه معشوق حقيقى باشد و نه محبوب مجازى ، و بر سبيلِ لهو و بازى آواز خوش شنود و بالطبع از آن لذّت يابد ، آن لهو باشد و مؤمنان از لهو اعراض كنند . پس آواز خوش از حيثيت خوشى ، حرام نباشد زيرا كه در كتاب كافى از